XUNHASABA CÓ GÌ THÚ VỊ ?

I. Giới thiệu

Chính trị - Quân sự - Ngoại giao, dân tộc ta vì độc lập tự do hạnh phúc thống nhất non sông mà với ý chí quật cường đã đánh đuổi được Thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và chủ nghĩa bành trướng Bắc Kinh ra khỏi đất nước Việt Nam ta. Điều đó đã làm nên trang sử đáng tự hào của đất nước có truyền thống hơn 4000 năm dựng và giữ nước.

Tuy nhiên bên lề mặt trận Ngoại giao, ngoài gương mặt tiêu biểu như bà Nguyễn Thị Bình, Lê Đức Thọ, Nguyễn Cơ Thạch,... chúng ta còn có những con người trong hệ thống phải đảm nhận cả Truyền thông, Kinh tế - XUNHASABA.

Ngày 18 tháng 4 năm 1957 Bộ Văn hoá ra Quyết định số 28/VH/QĐ thành lập Sở Xuất nhập khẩu Sách báo Trung ương – tên giao dịch quốc tế là XUNHASABA, ông Dương Gia Thoại làm Giám đốc, ông Nguyễn Sỹ Trúc làm Phó giám đốc, trụ sở tại số 32 Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hà Nội...Bạn có thể bắt gặp trên website của công ty để nghe giới thiệu chi tiết hơn.

Công ty Xuất nhập khẩu Sách báo Việt Nam - XUNHASABA, trên thông tin nếu tính từ sau khi thống nhất đất nước thì thông tin sẽ có nhiều hơn. Còn bản thân mình khá tò mò khoảng giai đoạn trước đó, thực tế thông tin của công ty trong thời kháng chiến chống Mỹ không có nhiều và để lại khá nhiều ẩn số. May mắn thay những ấn phẩm của họ thông qua sưu tầm đã cho mình thấy được đó là một thời hoàng kim ít được nhắc đến. Mà nay còn mấy đâu...

Thông số tổng người ta công bố như thế này: "XunhaSaba cũng đã xuất khẩu đi các nước hơn 5 triệu bản sách, trên 27 triệu bản báo, tạp chí, 17 triệu bưu ảnh và hơn 100 triệu con tem các loại"

Việc xuất khẩu sang quốc tế trên chính ngạch với lượng lớn vậy đã đem lại lượng ngoại tệ không ít, đấy chưa kể là thông số ta chưa biết (Ấn bản xuất trong thời kì kháng chiến, Ấn bản dùng trên mặt trận truyền thống đối ngoại,...). Có thể so bấy giờ lượng ngoại tệ thu được (1978-1988: 2,5 triệu Rouble - 3 triệu USD) không quá nổi bật, nhưng quan trọng nhất là những ấn bản thông qua công ty này xuất ra nước ngoài đã tạo nên những điểm nhấn trên Truyền thông quốc tế nói chung và với mình trong giới chơi tem nói riêng.

Không như bây giờ để hiểu con người nơi đây chỉ cần theo dõi qua mạng là xong, ngày đấy những mẫu tem bưu chính, FDC (First day cover), ấn phẩm bưu chính, sách báo tờ rơi,... là những công cụ truyền thông mang lại tiếng nói cho cả số mệnh một quốc gia, xấu đẹp ở đấy hết. Chẳng bao giờ là đủ khi người ta có thể xem được qua ống kính bằng việc chạm vào một thứ đi từ nơi đấy tận tay cả, dù sao thì "Cảm quan định hình thế giới" mà.

II. Nội dung

Với cá nhân mình cũng vậy, để có mặt làm nên trong dòng lịch sử thì mình phải là một trong số đấy, đơn giản nhất là cảm quan đi trước. Những món đồ cũ gia đình để lại, những thứ mình xem được qua sự kiện hay mua được đều cho mình một góc nhìn của lịch sử. Không biết có phải do cảm xúc dâng trào nên mình lỡ bỏ qua chuyện thật – giả của món đồ hay không, nhưng phải công nhận ấn phẩm XUNHASABA được thấy qua màn hình hay trực tiếp trên tay chắc chắn khiến ai đấy thích thú.

2.1. FDC (First day cover)

FDC cũ nhất của Việt Nam mình nhớ là năm 1952 của chính quyền Ngụy (Bên phải), còn ở miền bắc Việt Nam mình thấy cũ nhất là năm 1961 (Bên trái)

Nếu lấy theo mốc “Ngày 05 tháng 10 năm 1961 Chính phủ thành lập Uỷ ban Liên lạc Văn hoá với nước ngoài, XUNHASABA được chuyển sang trực thuộc uỷ ban này.” Thì có thể những FDC của XUNHASABA mới bắt đầu phát hành từ thời điểm này.

Một trường hợp khác nếu theo diễn đàn Vietstamp thì đã xuất hiện FDC do XUNHASABA phát hành từ năm 1959.

Không có dấu hiệu rõ ràng của cty trên các bản FDC này. Mà nghĩ lại cũng kì thật, sao tem do bưu điện (Nhà in Tiến Bộ in ấn) phát hành mà FDC lại để công ty này phát hành. Nếu như vậy có phải là những ấn phẩm này chủ đạo nhằm để xuất ra nước ngoài ? Trong thị trường Việt Nam mình cho đến bây giờ các bạn có thể thấy lưu thông khá nhỏ giọt, còn của ebay nước ngoài các thứ thì đầy ra đấy.

Với quan điểm cá nhân mình nghĩ với cả việc được gặp trực tiếp một số người gần thế cuộc, những mẫu FDC này hay được bán ra các nước XHCN anh em và vận động trong các cuộc đàm phán để vừa bán được dưới dạng ngoại tệ vừa gây ấn tượng mạnh tới giới truyền thông. Dù sao thì tiền thân của QĐNDVN là “Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân”, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế để gây được sức ảnh hưởng. XUNHASABA đã làm rất tốt điều này, những ấn phẩm FDC bên cạnh tem còn có các loại Cachet đẹp mắt nếu như bạn đã từng thấy hoặc giờ đang ngồi xem diễn đàn Vietstamp.

Dưới đây là một số FDC cá nhân mình sưu tập được:

2.2. Booklet

Chủ đề này ít có mô tả hơn, để khách quan nhất thì bạn có thể xem phần giới thiệu bên dưới của một trang đấu giá có tiếng tại Mỹ (Siegel Autions).

Chẳng cái nào giống cái nào cả

Variant 1 (April 1972)

Variant 1' (October 1972)

Variant 2 (October 1973)

Mình cho rằng bộ Booklet này là một điểm nhấn thực sự trong các ấn phẩm tem bưu chính bên cạnh mẫu tem O du kích. Khá thú vị phải không.

2.3. Sách ngoại văn

Ở nước ngoài có khá nhiều, mình chưa có cơ hội được đọc một trong số những quyển sách do Cty này phân phối. Mình vẫn để ảnh nguồn của một vài quyển tìm được trên mạng, vui vẻ ha.

III. Kết

Đây là những gì mình quan sát được trong quá trình chơi và sưu tập tem bưu chính. Mình muốn chia sẻ điều này cho mọi người, cá nhân mình nghĩ chưa bao giờ là vấn đề bạn có bao nhiêu tiền để chơi cả. Cốt quan trọng nhất của mọi loại hình sở thích là sự kết nối, với những người mình gặp và niềm vui để lại sau cùng. Còn về Cty này sau khi theo kinh tế thị trường định hướng XHCN thì ngoài các ấn phẩm quốc tế của WTO hay một số ấn phẩm độc quyền ra, còn lại nếu để cạnh tranh với các nhà khác thì khó. Dù sao một thời huy hoàng đã qua, respect + XUNHASABA, ấn phẩm các bác ngày trước làm đẹp thật.